urlopy - wstęp

Rodzaje urlopów

Urlopy - rodzaje.

Do urlopów mają prawo tylko osoby zatrudnione na podstawie umowy o pracę, mianowania, powołania, wyboru lub spółdzielczej umowy o pracę.

Każdy pracownik ma prawo do urlopu:

- corocznego, co oznacza, że po nabyciu prawa do pierwszego urlopu pracownikowi przysługuje urlop w każdym kolejnym roku kalendarzowym zatrudnienia;
- płatnego, co oznacza, że za czas urlopu przysługuje mu wynagrodzenie, jakie by otrzymał, gdyby w tym czasie pracował;
- nieprzerwanego, co oznacza ograniczoną możliwość dzielenia urlopu i odwołania z niego przez pracodawcę,
- macierzyńskiego, - opiekuńczego.

Pracownik uzyskuje prawo do pierwszego urlopu po sześciu miesiącach pracy. Przysługuje mu wtedy prawo do połówki urlopu, należnego mu po przepracowaniu roku. Tak więc urlop w pełnym wymiarze przysługuje pracownikowi po przepracowaniu całego roku. Wymiar urlopu w dużym stopniu zależy też od stażu pracy. Po roku pracy wynosi on 18 dni roboczych, po sześciu latach pracy - 20 dni roboczych, a po dziesięciu latach - 26 dni roboczych. Długość urlopu zależy też od poziomu wykształcenia pracownika. Ukończenie zasadniczej szkoły zawodowej jest odpowiednikiem 3 lat pracy; średniej szkoły zawodowej - 5; średniej szkoły ogólnokształcącej - 4; szkoły policealnej - 6; szkoły wyższej - 8. Na wniosek pracownika przysługujący mu urlop może zostać podzielony na części. Co najmniej jedna część urlopu powinna obejmować nie mniej niż 14 kolejnych dni kalendarzowych.

A teraz wyjaśnijmy szerzej:

Urlopy okolicznościowe są to zwolnienia z pracy udzielane przez pracodawcę ze względu na szczególne okoliczności, które uniemożliwiają stawienie się pracownika do pracy i jej wykonywanie
Pracodawca jest obowiązany zwolnić od pracy
1. pracownika w okresie wypowiedzenia umowy o pracę w celu poszukiwania pracy w wymiarze: - 2 dni roboczych - w okresie wypowiedzenia nie przekraczającego 1 miesiąca,
- 3 dni roboczych - w okresie trzymiesięcznego wypowiedzenia, a także w przypadku jego skrócenia z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy albo z powodu zmniejszenia zatrudnienia z przyczyn dotyczących pracodawcy np. zwolnień zbiorowych,
2. pracownika na czas obejmujący:
- 2 dni - w razie ślubu pracownika lub urodzenia się jego dziecka albo zgonu i pogrzebu małżonka pracownika lub jego dziecka, ojca, matki, ojczyma lub macochy,
- 1 dzień - w razie ślubu dziecka pracownika albo zgonu i pogrzebu jego siostry, brata, teściowej, teścia, babki, dziadka, a także innej osoby pozostającej na utrzymaniu pracownika lub pod jego bezpośrednią opieką.:
3. pracownicę wychowującą przynajmniej jedno dziecko w wieku do lat 14 w wymiarze 2 dni w ciągu roku (ta sama zasada dotyczy pracownika):
4. pracownika: - będącego członkiem ochotniczej straży pożarnej - na czas niezbędny do uczestniczenia w akcji ratowniczej i do wypoczynku koniecznego po ich zakończeniu, a także - w wymiarze nie przekraczającym łącznie 6 dni w ciągu roku kalendarzowego - na szkolenie pożarnicze,
- będącego ratownikiem Górskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego - na czas niezbędny do uczestniczenia w akcji ratowniczej i do wypoczynku koniecznego po jej zakończeniu,

A teraz zajmijmy się dowodami usprawiedliwiającymi nieobecność w pracy:

- Zwolnienie lekarskie tzw. L4
- imienne wezwanie pracownika do osobistego stawienia się wystosowane przez organ właściwy w sprawach powszechnego obowiązku obrony, organ administracji rządowej lub samorządu terytorialnego, sąd, prokuraturę, policję lub organ prowadzący postępowanie w sprawach o wykroczenia - w charakterze strony lub świadka w postępowaniu prowadzonym przed tymi organami, zawierające adnotację potwierdzającą stawienie się pracownika na to wezwanie,
- oświadczenie pracownika - w razie zaistnienia okoliczności, w których pracownik musiał zaopiekować się własnym dzieckiem, na skutek zamknięcia żłobka, przedszkola, szkoły, do której dziecko uczęszcza

Wynagrodzenia pracownika za urlopy okolicznościowe.

Jezeli pracownik wykorzystał urlop okolicznościowy w celu poszukiwanua pracy, badań zwiazanych z ciążą, opieki nad dzieckiem, badań lekarskich kontrolnych, z powodu ślubu własnego lub osoby bliskiej, wtedy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia obliczonego według zasad obowiązujących przy ustalaniu wynagrodzenia za urlop.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks Pracy (Dz. U. 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zmianami), Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy (Dz. U. 1996 r., Nr 60, poz. 281 ze zmianami).